Planologie en Omgevingswet

Planologie en Omgevingswet

Een creatief vakgebied waarin rechtszekerheid en flexibiliteit in balans moeten zijn.

Planologie is een veelzijdige en uitdagende expertise, waarin richting wordt gegeven aan complexe maatschappelijke vraagstukken. De maatschappij staat niet stil en planologen moeten altijd reageren en anticiperen op actuele trends. Dit vraagt een brede blik en een flexibele opstelling. De Omgevingswet is een goed voorbeeld van zo’n ontwikkeling. Wissing heeft jarenlange ervaring met alles wat met ruimtelijke ordening te maken heeft: bestemmingsplannen, structuur-/(omgevings)visies, Masterplannen, ruimtelijke en landschappelijke onderbouwingen. We bereiden ons vanzelfsprekend actief voor op de komst van de Omgevingswet. Onze brede kennis op het gebied van planologie, wetgeving en technische oplossingen komt dus goed van pas.

Wij zijn meer van de Omgeving dan van de wet

Een wet doet je denken aan regels en grenzen. Wij zien echter vooral veel mooie mogelijkheden. De Omgevingswet gaat over vrijheid. Over kansen om als gemeente maatwerk te kunnen leveren en zich succesvol te positioneren binnen de eigen regio. Positioneren en innoveren zijn voor ons de kernwoorden voor de toekomst. De Omgevingswet is daarom geen opgave maar een middel om maatschappelijke opgaven voor elkaar te krijgen.

Omgevingsvisies en structuurvisies

Een omgevingsvisie biedt samenhang aan het veelzijdige beleid voor de fysieke leefomgeving. Wij vinden zo’n visie pas geslaagd als het een integrale langetermijnvisie biedt op de noodzakelijke of gewenste ontwikkelingen en bestaat uit een visie (strategisch beleid) in combinatie met een uitnodigend programma (uitvoeringsgericht beleid). De omgevingsvisie moet daarnaast inspireren, stimuleren en ruimte bieden. Het is niet het (zoveelste) beleidsrapport waarmee vooral drempels worden opgeworpen, maar een wenkend toekomstperspectief. Een integrale en voortdurende actuele visie die sturing geeft en bewoners en ondernemers uitnodigt om er invulling aan te geven en de kwaliteit/identiteit van de gemeente vanuit de sociaal- ruimtelijke grondslag versterkt en promoot.

Een greep uit door ons opgestelde structuurvisies en klimaatonderlegger

Een omgevingsvisie is een plan voor en door iedereen en verbindt de overheid, maatschappij en bedrijfsleven met elkaar. Het is daarmee ook een veranderproces. Tot nu toe worden plannen vaak beoordeeld op basis van ‘het past wel of niet. Dat is een hele andere werkwijze dan samen zoeken naar het optimale resultaat in een open dialoog tussen gemeente en samenleving. Dit vraagt om het begrijpen van de maatschappelijke opgaven zoals klimaat en vraagt om voeling met de wereld buiten de ambtelijke organisatie, en andersom begrip van de samenleving voor de ambtelijke organisatie.

Voor ons bestaat het proces om tot het product omgevingsvisie te komen daarom uit drie pijlers:

1. Klimaatonderlegger
De klimaatonderlegger is eenvoudig samengevat ‘Werken vanuit de grondslag’, het gegeven dat de ondergrond, groen en klimaat te bieden heeft. Om zo interventies aan de leefomgeving klimaat gericht te (her)ijken. Door klimaat systematisch te benaderen vormt het een uitgelezen geschikte kapstok voor het drieluik omgevingsvisie, energietransitie en klimaat. Wissing, Jansen Gebiedsinnovatie en De WaardenMakers (vanuit provincie Noord-Brabant geïnitieerd) bundelen op het gebied van klimaat en implementatie onze expertise en ontplooien zo kansrijke initiatieven die zelfs impact kunnen hebben op grotere schaal. De eerste pilot is het bedrijventerrein De Schans in Klundert. Hier vertalen we de klimaatonderlegger  in een toekomstperspectief met concrete regels voor het omgevingsplan.

2. Dialoog met de samenleving, ondernemers, instanties en overheden
Meer informatie over hoe wij de dialoog met de samenleving voeren vind je onder onze expertise ‘Participatie’.

3. Ondersteuning in het veranderproces binnen de gemeente
Coaching en implementatie, bedoeld om de werkdruk te verlagen, de samenhang en daarmee de kwaliteit van werken en resultaat te vergroten.

Voor net dat stapje meer in het kader van het veranderproces binnen de gemeente versterken we ons team met experts.

Zo ontzorgen we onze opdrachtgevers en staan hen altijd maximaal bij.

Omgevingsplannen en bestemmingsplannen
Omgevingsplan dorpscentrum Poeldijk

Omgevingsplannen en bestemmingsplannen

Met onze diepgaande kennis en ervaring kunnen wij juridisch-planologische oplossingen op maat realiseren. Elke opgave en situatie vraagt immers om zijn eigen systematiek. Onder het motto ‘regel wat moet, laat los wat kan’, realiseerden onze adviseurs tal van vernieuwende en flexibele bestemmingsplannen en begeleiden we een flink aantal pilots omgevingsplannen. Daarbij zien wij onze taak niet beperkt tot de planvorming alleen, ook zetten wij onze expertise in om de voortgang van het proces te bevorderen en onze opdrachtgevers in de breedste zin van het woord van advies te voorzien.

Wissing heeft ruime ervaring met het opstellen van bestemmingsplannen en omgevingsplannen en de digitalisering daarvan, waaronder:

* Omgevingsplan Poeldijk, gemeente Westland

* Omgevingsplan voor één van de kernen van gemeente Hoeksche Waard

* Omgevingsplan De Schans Klundert, gemeente Moerdijk

* Bestemmingsplan verbrede reikwijdte Molengors Zevenbergen, gemeente Moerdijk

* Bestemmingsplan verbrede reikwijdte Steenenburg, gemeente Heusden

* Bestemmingsplan verbrede reikwijdte Brediuspark, gemeente Woerden

Het is een mooie ontdekkingsreis, waar we nog veel leren zodra de Omgevingswet er is.

Implementatie van de Omgevingswet

Vooruitlopend op de komst van de Omgevingswet begeleiden wij overheden en bedrijven bij de implementatie van de Omgevingswet in hun organisatie: Van kennisontwikkeling tot het opstellen van stappenplannen voor implementatietrajecten. Ook zijn wij de ervaren sparringpartner voor gemeenten die de implementatie zelf oppakken.

Kennisontwikkeling
De opgave en de verandering die de Omgevingswet met zich meebrengt is groot. Alle kennis die we met elkaar kunnen delen vormt dan ook een enorme meerwaarde bij de aanpak van deze opgave. Het is een mooie ontdekkingsreis, waar we nog veel leren zodra de Omgevingswet er is. We leren om anders te denken, om nog meer samen te werken, nog meer kennis te delen: kennis is kracht. Wissing hecht hier grote waarde aan. We zoeken de samenwerking op  om de Omgevingswet op een zo goed mogelijke manier te implementeren.

Kennislab-Omgevingswet
Wij zijn aangesloten bij het Kennislab-Omgevingswet en leveren hier een actieve bijdrage aan. Kennislab, ontstaan vanuit een consortium van BNSP-Bureaus, deelt kennis over de Omgevingswet en werkt samen. Momenteel nemen we deel aan de praktijkproeven omgevingsplan-DSO, in opdracht van VNG en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In een intensieve samenwerking met verschillende stedenbouwkundige bureaus werken we aan twee omgevingsplannen (inclusief toepasbare regels) die getest kunnen worden in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

Onze kracht is dat we durven te vragen en knelpunten op tafel leggen. Daarbij zetten we, zoals bij al onze projecten, ons enthousiasme in om de samenwerking succesvol te maken.

DSO
Alles wat nu nog verspreid is over verschillende “loketten”, regelingen en richtlijnen, wordt onder de Omgevingswet samengebracht in 1 stelsel: het Digitaal Stelsel Omgevingswet – Landelijke Voorziening (DSO-LV). Het DSO-LV omvat standaarden, profielen, protocollen en waardenlijsten, die ervoor zorgen, dat de ketens in het Omgevingsveld met elkaar in dezelfde taal informatie delen en uitwisselen. Doel van het digitale stelsel is de verbetering van de dienstverlening naar burgers en bedrijven.

Hoe gaat Wissing aan de slag met het stelsel? Ervaring met het huidige stelsel onder de Wro, heeft ons geleerd, dat dergelijke complexe stelsels niet vanaf dag één 1,2,3 functioneren zoals bedoeld. Dit kan leiden tot obstructie, met andere woorden, je hebt geen valide plan. Improvisatie en communicatie zijn dan de hefbomen die wij hanteren om plannen toch van hun plaats te krijgen. Met onze expertise en netwerken vinden wij de juiste weg om tot resultaat te komen. Korte lijntjes met de makers zorgen ervoor dat hobbels snel uit de weg worden geruimd. Provero, Geonovum, Platform 31, VVM en de VNG zijn platforms waarop wij ons regelmatig bevinden om samen met de vakwereld te sparren. Wij verdiepen ons in de materie en dragen daar onze bouwstenen aan bij door deelname aan meetings, workshops en congressen. Samenwerking met specialisten zoals Regel-Service (bv. op het gebied van Toepasbare Regels en gemeente DSO) leiden tot integere en bruikbare digitale producten, die 1 op 1 kunnen worden toegepast.

Plan van Aanpak
Voor diverse gemeenten, waaronder Moerdijk en Hoeksche Waard, stellen wij ook het Plan van Aanpak op voor het implementatie proces van o.a. het omgevingsplan van rechtswege en omgevingsplannen voor kernen van de gemeenten (pilots). Tevens begeleiden we de uitvoering hiervan.

 Samen leren en experimenteren
Masterclasses in vorm van webinars voor de gemeente Hoeksche Waard

Samen leren en experimenteren

Elke gemeente staat voor de mooie uitdaging om te werken binnen de kaders van de Omgevingswet. Hoe doe je dat eigenlijk, wat betekent dit en waarom doen we dit? Vragen die waarschijnlijk vele gemeenten hebben.

Daarom geven wij op het gebied van de Omgevingswet verschillende masterclasses (webinars of fysieke bijeenkomsten). Wij starten met een basiscursus omgevingsplan om alle deelnemers, gemeentebreed, kennis te laten maken met het instrument omgevingsplan. In de daarna volgende masterclasses gaan we dieper in op de inhoud. De onderwerpen stellen we per opdrachtgever en naar behoefte samen. Een aantal veel voorkomende onderdelen zijn:

  • Participatie;
  • Integratie van RO en Milieu;
  • Flexibiliteit van een omgevingsplan
  • Evenwichtige toedeling van functies aan locaties;
  • Regels in het omgevingsplan;
  • Verordeningen in het omgevingsplan;
  • Annoteren en toepasbare regels;
  • Milieu en bruidsschat;
  • Kostenverhaal in de Omgevingswet;
  • Overgangsrecht en procedures;
  • Digitaal Stelsel.

Deze onderdelen vormen een goede basis voor de gemeente om te kunnen starten met het opstellen van een omgevingsplan en voorbereid te zijn op de komst van de Omgevingswet. We leren en experimenteren graag samen. Daarom dragen niet alleen kennis over, maar gaan echt in gesprek met de deelnemende ambtenaren aan de hand van concrete casussen.

Esther Stuijts
Esther Stuijts

Het verbinden van ruimtelijke plannen met een juridisch-planologische werkelijkheid vormt de kern van mijn werk. Het schakelen tussen deze vakgebieden en het juridisch mogelijk maken van mijn ruimtelijke ideeën blijft mij fascineren.